Chrom = gwarancja szczupłej sylwetki?

Chrom = gwarancja szczupłej sylwetki?

Chrom jest niezbędnym pierwiastkiem śladowym, który nasila efekt działania insuliny i wpływa na metabolizm białka, węglowodanów i tłuszczów. Istnieją przesłanki przemawiające za zasadnością stosowania chromu pomocniczo dla uzyskania obniżenia masy ciała i poprawy kontroli stężenia glukozy we krwi u osób z cukrzycą.
Gdzie można znaleźć chrom (Cr)?
 
Kiedy mówimy o chromie żywieniowym, niezbędnym dla naszego organizmu, to mamy na myśli trójwartościową postać chromu (Cr3+ albo Cr(III)). Chrom jest obecny dookoła nas – w powietrzu, glebie i wodzie. Znajduje się także w wielu produktach spożywczych. Podobnie jak w przypadku innych składników mineralnych, jego zawartość w pożywieniu jest niewielka i zmienia się w zależności od sposobu wytwarzania produktu. Dobrym źródłem chromu jest mięso, jaja, skorupiaki, ryby, orzechy, produkty zbożowe pełnoziarniste oraz niektóre owoce i warzywa.
 Tabela 1. żywieniowe źródła chromu
Produkt spożywczy Zawartość chromu (µg/100 g)
Małże 128
Orzechy brazylijskie 100
Ostrygi 57
Daktyle (suszone) 29
Gruszki 27
Krewetki 26
Mąka razowa 21
Pomidory 20
Grzyby 17
Brokuły 16
Jęczmień (pełnoziaristy) 13
Orzechy laskowe 12
Kotlet wieprzowy 10
Kukurydza (pełnoziarnista) 9
Żółtko jaja 6
Wołowina 3
Śledzie 2
Źródło1
 Kontrola stężenia cukru we krwi
W cukrzycy typu 2, mimo że trzustka produkuje wystarczające ilości insuliny, komórki mięśniowe i inne tkanki stają się oporne na działania insuliny, co manifestuje się podwyższonym stężeniem cukru we krwi. W wielu badaniach oceniano efekt suplementacji chromu u chorych z cukrzycą typu 2. Niedawno opublikowano meta-analizę wyników 41 badań, na podstawie której wysnuto wniosek, że suplementacja chromu wydaje się poprawiać kontrolę poziomu glikemii we krwi u osób z cukrzycą typu 2, ale autorzy stwierdzają, że nie można jeszcze przedstawić jednoznacznych wniosków i należy przeprowadzić dalsze dobrze zaprojektowane badania kliniczne. U osób bez cukrzycy nie stwierdzono żadnych efektów suplementacji chromem na stężenie glukozy w surowicy krwi.
Kontrola wagi ciała
Chrom oddziałuje na metabolizm glukozy i tłuszczów, toteż badacze zainteresowali się, czy może on wpływać na obniżenie masy ciała i poprawić skład ciała (tj. zmniejszyć ilość tkanki tłuszczowej i zwiększyć masę mięśniową). W kilku wczesnych badaniach stwierdzono, że suplementacja za pomocą chromu prowadziła do większej utraty wagi ciała i obniżenia zawartości tłuszczu w organizmie z porównaniu z placebo, ale w innych badaniach nie potwierdzono tego efektu. Wyniki niedawno opublikowanego badania randomizowanego z zastosowaniem podwójnie ślepej próby (zarówno badani, jaki i badacze nie wiedzą, co jest placebo, a co jest badanym związkiem), w którym grupa kobiet stosowała podobny sposób żywienia (ze stałą, dobrze określoną energią i zawartością podstawowych składników odżywczych), z dodatkiem lub bez dodatku chromu, wskazują, że suplementacja za pomocą chromu nie wykazuje lepszego efektu niż placebo.
Bezpieczny poziom spożycia
Dotychczas przeprowadzono tylko nieliczne badania dotyczące niezbędności podaży chromu. Jednak, w oparciu o spożycie w typowym sposobie żywienia, naukowe stowarzyszenia żywieniowe w Niemczech, Austrii i Szwajcarii określiły podaż 30 – 100 µg jako odpowiednią dla młodzieży i osób doroslych.  Pozostaje to w zgodzie z wydanymi ostatnio przez Unię Europejską zaleceniami żywieniowymi, w których zapotrzebowanie na Cr3+ określono na 40 µg. Badania spożycia wykazują, że przeciętny sposób żywienia w Europie dostarcza od 60 µg (Niemcy) do 160 µg (Szwecja) chromu dziennie.
Jest nieprawdopodobne, aby chrom zawarty w pożywieniu wywierał jakieś szkodliwe efekty. Jednak dodawanie chromu do różnych produktów spożywczych oraz stosowanie suplementów zawierających chrom jest coraz bardziej popularne. Istnieją obawy, że wysokie dawki chromu mogą mieć szkodliwy wpływ na strukturę DNA i że jego zastosowanie jako suplementu dietetycznego powinno być ponownie przemyślane. Jednak europejski Komitet Naukowy ds. Żywności stwierdza:
′Na podstawie wyników nielicznych badań przeprowadzonych u ludzi można stwierdzić, że nie wykazano żadnych objawów niepożądanych związanych z dodawanym do pożywienia chromem do dawki 1 mg chromu/dzień’.
Stosuj zróżnicowany sposób żywienia
Ponieważ chrom jest obecny w różnorodnych produktach spożywczych, to zróżnicowany i zbilansowany sposób żywienia powinien dostarczyć wystarczających ilości chromu. Aktualnie nie ma dowodów wspierających potrzebę stosowania suplementacji chromu w ogólnej populacji.
Zatem suplementom wspomagającym odchudzanie na bazie chromu mówimy zdecydowane – nie, prawda?
Źródło:
  1. Food Composition and Nutrition Tables, 7th revised and completed edition, Ed. SW Souci, W Fachmann, H Kraut.Wissenschaftliche Verlagsgesellschaft mbH, Stuttgart, 2008.
  2. Schwarz K and Mertz W. (1959) Chromium III and the glucose tolerance factor. Archives of Biochemistry and Biophysics 85:292-295